Sentetik içerik nedir?
Sentetik içerik; geleneksel biçimde kaydedilmek veya yazılmak yerine bir yapay zeka sistemi tarafından üretilen ya da önemli ölçüde manipüle edilen ses, görüntü, video veya metindir. AB AI Act’in işaretleme rejiminin konusudur: m. 50 uyarınca üretken yapay zeka sistemi sağlayıcıları, 2 Ağustos 2026’dan itibaren (bu tarihten önce piyasaya sunulan sistemler için (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük uyarınca 2 Aralık 2026’ya kadar) çıktıların yapay olarak üretildiğinin makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmesini sağlamalıdır. Teknik işaretin üstüne iki alt küme görünür etiket ister: deepfake’ler ve kamuyu kamu yararını ilgilendiren konularda bilgilendirmek için yayımlanan yapay zeka metinleri — metin, editoryal sorumluluğu bir kişi veya kuruluşta olan insan incelemesinden geçmedikçe.
Kapsam notları
- “Önemli ölçüde manipüle”: yalnızca tamamen üretilmiş medyayı değil, yapay zeka ile düzenlenmiş gerçek görüntüyü de kapsar — tek bir öğesi yapay zekayla değiştirilmiş gerçek video kapsamdadır;
- Yardımcı kullanımlar: dil bilgisi düzeltme ve girdiyi esaslı biçimde değiştirmeyen standart düzenleme genellikle işaretleme görevinin dışındadır;
- İşaretleme ve etiketleme: işaretleme üretim anında sağlayıcı görevi, görünür etiketleme büyük ölçüde yayın anında kullanıcı görevidir. Zincirdeki sözleşmeler ikisini de paylaştırmalıdır.
Hukuki boyut
Makine tarafından okunabilir işaret bir sorumluluk reddi değil, teknik tasarım gereğidir: sağlayıcı bunu çıktı hattına gömmek zorundadır; yapay zeka filigranı ve gömülü metadata bariz adaylardır. Görev, m. 50’nin sohbet botları ve duygu tanımaya ilişkin şeffaflık kurallarının ve — genel amaçlı yapay zeka modeli sağlayıcıları için — GPAI rejiminin yanında durur. Üretim özelliği olan her ürün — pazarlama metni araçları, avatar uygulamaları, oyun varlık hatları — kullanıcıların dışa aktarıp başka yerde yayımladığı çıktılar dahil, bir işaretleme tasarımına ihtiyaç duyar.
Türkiye bağlamı
Türkiye’de yürürlükte sentetik içerik işaretleme kanunu yoktur; KVKK ve genel hükümler uygulanır. Gerçek bir kişinin deepfake’ine özel bir etiket kuralıyla değil; kişilik hakları, kişisel veri ve haksız rekabet üzerinden müdahale edilir. Reklam alanında ise 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, 1 Ağustos 2026’dan itibaren insandan ayırt edilemeyecek yapay zekâ karakterlerinin kullanıldığının açıkça belirtilmesini zorunlu kılmış ve gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyalarının ürünü kullandığı veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamları yasaklamıştır. AB kullanıcılarına hizmet veren Türk ürünleri doğrudan m. 50 kapsamındadır; işareti bir kez, AB standardında kurmak, AB’ye özel ayrı bir hat işletmekten ucuzdur.
Yapın: medya üreten veya esaslı biçimde düzenleyen her özelliği envantere alın; makine tarafından okunabilir işaretin ve varsa görünür etiketin çıktı türü bazında nasıl uygulanacağına karar verin. Yapmayın: ince ayar yaptığınız veya yeniden sattığınız için görevin başkasına ait olduğunu varsaymayın — paylaşım kendiliğinden değil, sözleşmeyle olur.
İlgili rehberler: AI Act Hazırlık Checklisti.