Yapay zeka filigranı nedir?
Yapay zeka filigranı; üretilen içeriğe — algılanamaz piksel veya ses desenleri, metinde istatistiksel token yanlılıkları ya da sıkıştırma ve kırpmaya dayanıklı tanımlayıcılar — sinyal gömerek içeriğin sentetik olduğunun makinelerce sonradan tespitini sağlayan tekniktir. AB AI Act m. 50 uyarınca üretken sistem sağlayıcıları 2 Ağustos 2026’dan itibaren çıktıları makine tarafından okunabilir biçimde işaretlemek zorundadır; filigran, İçerik Kimlikleri (C2PA) gibi menşe metadatası, parmak izi ve kriptografik yöntemlerle birlikte kabul gören tekniklerden biridir.
Pratikte hukuki beklenti
- Tüzük, teknik olarak mümkün olduğu ölçüde etkili, birlikte çalışabilir, dayanıklı ve güvenilir çözümler ister — belirli bir teknoloji değil, bir standart;
- Metin filigranı teknik olarak kırılgandır; katmanlı yaklaşım (filigran + metadata + tespit API’si) savunulabilir pozisyondur;
- Deepfake aracı kullanıcıları ayrıca görünür açıklama borçludur — filigran tek başına yetmez.
Neden önemli?
AB kullanıcısına hizmet veren Türkiye bağlantılı ürünlerde işaretleme, politika dipnotu değil lansmanı durduran ürün gereksinimidir. Türkiye’nin Kasım 2025 tarihli yapay zeka içeriğine ilişkin ceza hukuku taslağı da yerel olarak aynı yönü gösteriyor.