Rekabet Hukuku (Antitröst) nedir?
Rekabet Hukuku (uluslararası karşılığı: antitrust law), piyasalardaki rekabeti korumayı, rekabeti kısıtlayan anlaşmaları ve hâkim durumun kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlayan hukuk dalıdır. Türkiye’de 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK) ana çerçevedir; uygulayıcı otorite Rekabet Kurulu‘dur.
Rekabet Hukuku üç ana yasaklı davranış
- Anlaşmalar (RKHK 4): Rakipler arasında rekabeti sınırlayan anlaşmalar: kartel (fiyat anlaşması, pazar paylaşımı, ihale danışıklığı), münhasırlık anlaşmaları
- Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması (RKHK 6): Pazarda hâkim durumdaki şirketin gücünü kötüye kullanması: predatory pricing, rakibi dışlama, ayrımcı şartlar
- Yoğunlaşmalar (RKHK 7): Belirli eşik üstündeki M&A işlemlerinin Rekabet Kurulu’na bildirim ve onay gereği
Türk birleşme kontrolü eşikleri
11 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 2026/2 sayılı Tebliğ ile güncellenen bildirim eşikleri:
- İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamı > 3 milyar TL VE
- En az iki tarafın Türkiye cirosu ayrı ayrı > 1 milyar TL
- Veya devralmada devre konu varlık/faaliyetin, birleşmede taraflardan en az birinin Türkiye cirosu > 1 milyar TL VE
- Diğer taraflardan en az birinin dünya cirosu > 9 milyar TL
- Türkiye’de yerleşik teknoloji teşebbüsü söz konusuysa devre konu taraf bakımından 1 milyar TL eşikleri 250 milyon TL olarak uygulanır
Eşik aşıldığında işlem closing’den önce Rekabet Kurulu bildirim ve onay şart. İzne tabi işlemin Kurul izni olmaksızın gerçekleştirilmesi halinde, karardan önceki mali yıl gayri safi gelirin binde biri oranında idari para cezası verilir (RKHK m. 16).
Tech sektör için özel önem
Türk Rekabet Kurulu son yıllarda tech sektörüne yoğun ilgi göstermektedir:
- Trendyol, Hepsiburada, Yemeksepeti gibi platformların hâkim durum analizi
- App store ve marketplace operatörlerinin tedarikçi anlaşmaları
- Veri ve algoritmaların rekabet üzerine etkisi (GDPR + KVKK ile kesişim)
- Killer acquisition (büyük şirketin küçük rakibi ‘öldürmek’ için satın alması) incelemeleri
AB ve ABD ile karşılaştırma
- AB: TFEU Madde 101 (kartel) + 102 (hâkim durum) + EUMR (merger control). DG COMP yetkili. Yeni: Digital Markets Act (DMA), Digital Services Act (DSA).
- ABD: Sherman Act + Clayton Act. DOJ Antitrust Division + FTC yetkili.
- Sınır-ötesi M&A: işlem 3 yargı bölgesinde de bildirim gerektirebilir: paralel inceleme yönetimi gerekli
Founder için pratik etki
Çoğu erken aşama startup için antitröst doğrudan endişe değildir. Ancak: (1) M&A işlemleri (satın alınma veya satın alma) eşik analizi şarttır; (2) yüksek pazar payı kazanan SaaS/marketplace şirketleri Series C+ aşamada antitröst danışmanlığı almalı; (3) tüm şirketler için bayilik anlaşmaları, münhasırlık koşulları rekabet hukuku açısından gözden geçirilmeli.
Kaynak. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun; (AB) 2022/1925 sayılı Dijital Pazarlar Yasası (DMA); (AB) 2022/2065 sayılı Dijital Hizmetler Yasası (DSA).