Rekabet Hukuku (Antitröst) nedir?
Rekabet Hukuku (uluslararası karşılığı: antitrust law), piyasalardaki rekabeti korumayı, kartel ve haksız rekabeti önlemeyi amaçlayan hukuk dalıdır. Türkiye’de 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (RKHK) ana çerçevedir; uygulayıcı otorite Rekabet Kurulu‘dur.
Rekabet Hukuku üç ana yasaklı davranış
- Anlaşmalar (RKHK 4): Rakipler arasında rekabeti sınırlayan anlaşmalar — kartel (fiyat anlaşması, pazar paylaşımı, ihale danışıklığı), münhasırlık anlaşmaları
- Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması (RKHK 6): Pazarda hâkim durumdaki şirketin gücünü kötüye kullanması — predatory pricing, rakibi dışlama, ayrımcı şartlar
- Yoğunlaşmalar (RKHK 7): Belirli eşik üstündeki M&A işlemlerinin Rekabet Kurulu’na bildirim ve onay gereği
Türk merger control eşikleri (2025)
Bildirim eşikleri 2025’te şu şekilde:
- Toplam ciro: işlem taraflarının Türkiye’de ciro toplamı > TL 750M VE
- Her bir tarafın Türkiye cirosu > TL 250M
- Veya tarafın küresel cirosu > TL 3 milyar VE
- İşlem konusu varlık/şirketin Türkiye cirosu > TL 250M
Eşik aşıldığında işlem closing’den önce Rekabet Kurulu bildirim ve onay şart. Bildirim yapılmaması halinde işlem ciro üzerinden %1’e kadar idari para cezası.
Tech sektör için özel önem
Türk Rekabet Kurulu son yıllarda tech sektörüne yoğun ilgi göstermektedir:
- Trendyol, Hepsiburada, Yemeksepeti gibi platformların hâkim durum analizi
- App store ve marketplace operatörlerinin tedarikçi anlaşmaları
- Veri ve algoritmaların rekabet üzerine etkisi (GDPR + KVKK ile kesişim)
- Killer acquisition (büyük şirketin küçük rakibi ‘öldürmek’ için satın alması) incelemeleri
AB ve ABD ile karşılaştırma
- AB: TFEU Madde 101 (kartel) + 102 (hâkim durum) + EUMR (merger control). DG COMP yetkili. Yeni: Digital Markets Act (DMA), Digital Services Act (DSA).
- ABD: Sherman Act + Clayton Act. DOJ Antitrust Division + FTC yetkili.
- Sınır-ötesi M&A: işlem 3 yargı bölgesinde de bildirim gerektirebilir — paralel inceleme yönetimi gerekli
Founder için pratik etki
Çoğu erken aşama startup için antitröst doğrudan endişe değildir. Ancak: (1) M&A işlemleri (satın alınma veya satın alma) eşik analizi şarttır; (2) yüksek pazar payı kazanan SaaS/marketplace şirketleri Series C+ aşamada antitröst danışmanlığı almalı; (3) tüm şirketler için bayilik anlaşmaları, münhasırlık koşulları rekabet hukuku açısından gözden geçirilmeli. Vircon Legal Türk + AB + ABD merger control bildirim süreçlerini koordine etmektedir — bkz. Rekabet Hukuku pratiğimiz.