Non-fungible Token (“NFT”) yeni dönemin gözde yatırım araçlarından biri. Tasarımcıların ve sanatçıların dünyasını genişletirken bu alanda bir yatırım sektörünün de önünü açtı. NFT yatırımlarından gelir elde edenlerin aklına gelen ilk sorulardan biri ise bu kazançların nasıl vergilendirileceği; bu soru her geçen gün daha da önem kazanıyor.
Kripto varlıkların vergilendirilmesini daha önce incelemiş, farklı ülkelerdeki uygulamaları örneklerle değerlendirmiştik. İlgili yazıya buradan ulaşabilirsiniz. Aşağıdaki değerlendirme ise Amerika Birleşik Devletleri’nde NFT vergilerine odaklanıyor.
- NFT’ler
Vergi tartışmasına geçmeden önce NFT’nin ne olduğuna ve Amerika Birleşik Devletleri’nde nasıl sınıflandırıldığına bakmak gerekir. NFT, dijital bir defterde saklanan ve bir dijital varlığın benzersiz, çoğaltılamaz ve değiştirilebilir olduğunu doğrulayan bir veri birimidir. Benzersiz oldukları için sahiplerine ispatlanabilir bir dijital mülkiyet sağlarlar. Bu da hem sahibinin haklarının korunması hem de teknik güvenlik anlamına gelir.
- Vergilendirme
NFT pazarının 2021’de hızla büyümesiyle birlikte vergilendirme konusu pek çok kamu otoritesinin gündemine girdi. Vergi denince herkesin gözü aynı yere çevriliyor: İç Gelir Servisi (‘IRS’). IRS, NFT’lerin kara para aklama amacıyla kullanılabileceğini ve bu yönüyle bazı riskler taşıdığını da açıkladı. Ayrıca J5 (The Joint Chiefs of Global Tax Enforcement) tarafından hazırlanan 28 Nisan 2022 tarihli uyarıyı kendi internet sitesinde duyurdu.
NFT’lerin vergilendirilmesini incelerken doğru bir sonuca ulaşmak için vergiye tabi olan ve olmayan işlemleri birbirinden ayırmak gerekir.
- Vergiye tabi olmayan işlemler
NFT satın almak, bağışlamak ve farklı cüzdanlara aktarmak vergiye tabi sayılmaz; çünkü kişi henüz bir gelir elde etmediğinden vergiyi doğuran olay gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla kişi NFT’yi satıp gelir elde etmediği sürece NFT oluşturmak, takas etmek ve elde tutmak gibi işlemler herhangi bir vergi yükümlülüğü doğurmaz.
- Vergiye tabi işlemler
IRS, misli (fungible) kripto paraları mülk (property) olarak sınıflandırmıştır. Vergi düzenlemeleri, misli olmamalarına rağmen NFT’leri de kişisel mülk olarak ele alıyor. IRS henüz NFT’lere özgü bir rehber yayımlamamış olsa da kripto para işlemlerinin vergiye tabi olay doğuracağı açık. Dahası, IRS’nin 2014-2021 sayılı Bildirimi’ne göre NFT’ler IRS’nin sanal para tanımına girdiğinden vergiye tabi olacaklardır.
NFT’lerin kripto para karşılığında satılması ve takas edilmesi vergiye tabi işlem sayılır. NFT işlemlerinin hangi amaçla yapıldığını ayırt etmek önemlidir; çünkü amaç, verginin türünü ve oranını değiştirir. Elde edilen gelirin niteliği farklılaştığından yaratıcılar, trader’lar ve hobi amaçlı alım satım yapanlar vergilendirme açısından farklı konumdadır.
Yaratıcılar
Yaratıcılar, sanatı dijital dünyaya taşıyan kişilerdir. NFT’nin yaratıcısı, ister doğrudan dijital ortamda üretsin, NFT’yi oluşturan kişidir.
Bir NFT’yi mint etmek (basmak) vergiye tabi değildir; çünkü NFT’yi oluşturmak tek başına vergi doğurmaz. Ancak NFT’nin satışından gelir elde edildiğinde vergiye tabi olay gerçekleşir. Yaratıcı ticari amaçla hareket ediyorsa serbest meslek vergisi (self-employment tax) ödemesi de gerekebilir.
Bazen NFT’nin gömülü olduğu akıllı sözleşmenin türüne bağlı olarak, NFT her satıldığında yaratıcısı telif geliri (royalty) alır. IRS rehberi bulunmadığından konu hâlâ belirsiz olsa da bu işlemler yaratıcının gelirini artırdığı için telif gelirleri üzerinden olağan gelir vergisi doğabilir. Koşullara göre yaratıcının hem gelir vergisinden hem de serbest meslek vergisinden sorumlu olabileceğini bilmek gerekir.
Trader’lar
Trader’lar bir NFT’yi kripto para ile satın aldıklarında, kullandıkları kripto paranın değer artışı nedeniyle sermaye kazancı vergisiyle karşılaşabilirler. Bir NFT’yi satmak ya da OpenSea gibi pazar yerlerinde takas etmek de değer artışı üzerinden sermaye kazancı vergisi yükümlülüğü doğurabilir.
- Vergi Oranları
Vergi oranı, gelirin sınıflandırılmasına ve NFT’nin ne kadar süre elde tutulduktan sonra satıldığına göre değişir. Kripto vergilendirmesi hakkında daha fazla bilgi için yazılarımıza göz atabilirsiniz.
- Koleksiyon Ürünleri
Koleksiyon ürünleri (collectibles), kendine özgü kuralları olan bir sermaye varlığı türü olarak kabul edilir. Hangi NFT’lerin koleksiyon ürünü sayıldığı ise net değildir. Bir NFT koleksiyon ürünü olarak değerlendirilirse vergi oranı en fazla %28 olur. Bu nedenle NFT’nizin koleksiyon ürünü olup olmadığını değerlendirmek büyük önem taşır; sonuç, vergi oranınızı doğrudan etkiler.
IRC Bölüm 408(m)(2)’ye göre koleksiyon ürünleri şunlardır;
- Her türlü sanat eseri,
- Her türlü halı ya da antika,
- Her türlü metal veya değerli taş (sınırlı istisnalar dışında),
- Her türlü pul veya madeni para (sınırlı istisnalar dışında),
- Her türlü alkollü içecek veya
- IRS’nin IRC Bölüm 408(m) kapsamında “koleksiyon ürünü” saydığı diğer tüm maddi kişisel mülkler.
Bugün itibarıyla IRS’nin koleksiyon ürünü olarak listelediği başka bir maddi mülk yok. Bu durum, sanat eserleri gibi listedeki diğer kalemlerin de maddi (somut) olmasının gerekip gerekmediği sorusunu gündeme getiriyor. Sonuçta ortada net bir rehber bulunmuyor. Yukarıdaki kategorilerden birine girmeyen NFT’lerin vergi düzenlemeleri uyarınca koleksiyon ürünü sayılması ise pek olası görünmüyor.
- Sermaye Kazancı Vergisi
Uzun Vadeli: Kişi NFT’yi 12 ay elinde tuttuktan sonra satarsa uzun vadeli sermaye kazancı vergisi söz konusu olur.
Kısa Vadeli: NFT’nin satın alındıktan sonraki 12 ay içinde satılması kısa vadeli sermaye kazancı doğurur. Bu oran şu anda kârın %37’sine kadar çıkabiliyor. Bu durumda oran, NFT’nin koleksiyon ürünü olup olmadığından bağımsız olarak uygulanır.
- Gelir Vergisi
Hobi amaçlı alım satım yapanlar, tek seferlik işlem yapanlar veya ticari amacı bulunmayan kişiler, olağan gelir sayılan satışları üzerinden gelir vergisi öder; bu gelir federal düzeyde şu anda %10 ile %37 arasında vergilendiriliyor.
Diğer Durumlar:
Play-to-Earn (Oyna-Kazan)
Web3’ün yükselişiyle birlikte sektör, kullanıcıların token’laştırılmış oyun içi varlıklarını alıp sattığı Play-to-Earn (‘P2E’) modelli oyunlar aracılığıyla kullanıcılarına kazanç imkânı sunuyor. Bu mekanizmalarda oyuncular oyun içi varlıklarını satarak gelir elde ettiğinden ve bu satış kripto paralar arasında bir takas anlamına geldiğinden, büyük olasılıkla sermaye kazancı vergisiyle karşılaşacaklar. Ancak bu oyunların yapıları vergi açısından farklı sonuçlar doğurabildiğinden her oyunun mekanizmasını ayrı ayrı değerlendirmek gerekir. Oyuncuların NFT’lerini pazar yerinde alıp satabildiği Axie Infinity gibi oyunlarda kazançların sermaye kazancı vergisine tabi olması muhtemeldir.
Airdrop’lar
Airdrop yoluyla edinilen NFT’ler de edinildikleri anda olağan gelir sayılır. Net gelir hesaplanırken NFT’lerin adil piyasa değeri (fair market value) dikkate alınmalıdır.
Gas Ücretleri
Gas ücretleri, komisyon ücretleri gibi işlem maliyetlerine eklenir. IRS kripto gas ücretlerine ilişkin bir rehber yayımlamamış olsa da Yayın 551 (Publication 551) uyarınca bunların maliyet olarak muhasebeleştirilmesinin muhtemel olduğu kabul ediliyor.
Hediyeler
NFT’nin hediye olarak alınması, değeri 16.000 $’ın altında olmadığı sürece vergi yükümlülüğü doğurmaz. Bu durumda hediyeyi alan kişi hediye vergisinden (gift tax) sorumlu olabilir. Kripto paranın kârla satılmasının da sermaye kazancı vergisi doğurduğunu unutmamak gerekir.
Satış Vergisi
Yatırımcıların NFT satışlarında satış vergisi (sales tax) yükümlülüğü bulunup bulunmadığı hâlâ belirsiz. Satış vergisi eyaletten eyalete değiştiğinden, bir sonuca varmadan önce ilgili eyaletin vergi idaresinin uygulamasını teyit etmek gerekir. Bununla birlikte Washington ve Porto Riko gibi bazı eyaletlerin NFT’leri satış vergisi kapsamında vergilendirme eğiliminde olduğu ileri sürülüyor. Birçok uzman, dijital ürünleri vergilendiren eyaletlerde NFT satışlarının zaten vergi yükümlülüğü doğurduğu görüşünde.
- Vergi Yükünü Azaltma
Vergi yükünü azaltmak NFT faaliyetleriniz açısından faydalı olacaktır. NFT’leri uzun süre (12 aydan fazla) elde tutmak, daha düşük bir vergi oranı uygulandığı için vergiyi azaltmanın bir yoludur. Yıllık gelir, vergi dilimini belirlediğinden, NFT’leri yıllık gelirin düşük olduğu bir yılda elden çıkarmak da bir başka yoldur. NFT’yi itibari para (fiat) ile satın almak da avantaj sağlar; çünkü sermaye kazancı hesaplanırken ödeme aracı olarak kullanılan kripto paranın (coin’in) fiyatı önem taşır. İtibari para ile yapılan alımlar bir mülk satışı niteliği taşımadığından sermaye kazancı doğurmaz. NFT’ler zararına satılırsa, vergi beyannamesinde sermaye zararını beyan ederek vergiyi azaltmak her zaman mümkündür.
- Vergilerin Beyanı
Şirket niteliği taşımayan yatırımcılar vergilerini, bireysel gelir vergisi beyannamesi olan Form 1040 ve sermaye kazanç ve zararları için Schedule D ile beyan etmelidir. Sermaye varlıklarından doğan kazanç ve zararlar Form 8949 ile bildirilir. Ticari amaçla hareket eden yaratıcılar ise gelirlerini, işletme kâr ve zararı için Schedule C ve serbest meslek vergisi için Schedule SE ile beyan etmelidir. İşletme türüne göre (C şirketleri, S şirketleri ve ortaklıklar gibi) formların da değiştiğini bilmek gerekir. Koleksiyon ürünleri diğer sermaye varlıklarınızdan bağımsız olarak vergilendirildiğinden, ayrı bir Form 8949 doldurarak sermaye kazanç ve zararlarınızı daha doğru beyan edebilirsiniz.
- Sonuç
IRS bu konuda resmî bir rehber yayımlamadığından vergi yükümlülüğünün kapsamı ve oranları henüz belirsiz. Bununla birlikte, kâr dâhil NFT’lerle ilgili işlemler vergiye tabi olay sayılıyor ve işlemin türüne göre vergi yükümlülüğü doğuruyor. IRS’nin yayımlayacağı her yeni rehber bu tabloyu değiştirebileceğinden, sektör oyuncularının gelişmeleri yakından takip etmesinde fayda var.
Kripto paralar hukuki, idari ve vergisel açıdan hâlâ gri bir alanda. Ayrıntılı bilgi ve süreçler için lütfen IRS’nin açıklamalarını ve ilgili belgeleri inceleyin ve vergi danışmanınıza başvurun.
Vircon Legal olarak NFT’lerle ilgili gelişmeler ve vergilendirme konusunda sizleri bilgilendirmeye devam edeceğiz.
1-https://www.irs.gov/pub/irs-utl/j5-media-release-4-28-2022.pdf (Erişim tarihi: 21.05.2022).
2- https://blog.fiverr.com/post/guide-to-nft-taxes-in-usa#:~:text=If%20NFTs%20are%20to%20be,is%20the%20collectibles%20tax%20rate (Erişim tarihi: 21.05.2022).
3- https://www.coinbase.com/learn/your-crypto/understanding-nft-taxes (Erişim tarihi: 21.05.2022).
4 -https://www.coinbase.com/learn/your-crypto/understanding-nft-taxes (Erişim tarihi: 21.05.2022).
5- https://coinledger.io/blog/how-are-nfts-taxed (Erişim tarihi: 21.05.2022).
6- https://www.irs.gov/retirement-plans/investments-in-collectibles-in-individually-directed-qualified-plan-accounts (Erişim tarihi: 21.05.2022).
7- https://taxbit.com/blog/nft-tax-guide-what-creators-and-investors-need-to-know-about-nft-taxes (Erişim tarihi: 21.05.2022).
8- https://coinledger.io/blog/how-are-nfts-taxed (Erişim tarihi: 21.05.2022).
9- https://coinledger.io/blog/how-are-nfts-taxed (Erişim tarihi: 21.05.2022).
10- https://www.coindesk.com/learn/2022/02/22/5-things-to-remember-when-paying-your-nft-taxes/ (Erişim tarihi: 21.05.2022).
11- https://www.coindesk.com/learn/2022/02/22/5-things-to-remember-when-paying-your-nft-taxes/ (Erişim tarihi: 21.05.2022).
12- https://www.bankrate.com/investing/nft-tax-guide-top-tips-for-non-fungible-token-creators-and-investors/#:~:text=Investors%20and%20creators%20don’t%20owe%20tax%20until%20an%20NFT%20sells&text=That%20income%20will%20be%20recognized,an%20NFT%20for%20a%20profit. (Erişim tarihi: 21.05.2022).
13- https://coinledger.io/blog/how-are-nfts-taxed#do-you-pay-sales-tax-when-you-buy-nfts- (Erişim tarihi: 21.05.2022).
14- https://www.coinbase.com/learn/your-crypto/understanding-nft-taxes (Erişim tarihi: 21.05.2022).
Yazar
İlgili Hizmet Alanlarımız
ICO'lar & Kripto Para Birimleri Blockchain
Kripto varlık regülasyonu, token arzı, exchange ve custody lisansı.
Hizmet sayfası →Oyun ve Espor Hukuku
Stüdyo yatırım turları, mülkiyet zinciri, yayıncı ve platform sözleşmeleri, espor.
Hizmet sayfası →Birleşme ve Devralmalar
M&A danışmanlığı: due diligence, yapılandırma, dokümantasyon, müzakere.
Hizmet sayfası →