Not (Ekim 2026): Bu, 2022 tarihli bir haber notudur ve yazıldığı tarihteki durumu yansıtır. Türkiye’de bugün işletmeleri etkileyen kripto düzenlemeleri için KVHS / Kripto Uyum ve Fintech ve Ödeme Hukuku sayfalarımıza bakın.
Portekiz’de mevcut çerçevede, kripto paralar yalnızca profesyonel bir faaliyetin karşılığında ödeme aracı olarak kullanıldığında vergiye tabi.1 Bunun dışında kripto kazançlarına bugün sıfır vergi uygulanıyor; oysa ülke, finansal yatırımdan doğan sermaye kazançlarını kural olarak yüzde 28 oranında vergilendiriyor.2
2022’ye girildiğinde Portekiz’deki kripto tablosunun değişmeye başladığı görülüyordu. Mart ayından Mayıs sonuna kadar Portekiz’in kripto paraları vergilendirmeyi planladığı konuşuldu; hatta ülke yetkililerinin kripto varlıklara yönelik bu vergi politikalarını kendilerinin sızdırdığı öne sürüldü.3 Portekiz haber sitesi ECO’nun aktardığına göre Maliye Bakanı Fernando Medina, kripto varlıkların yakın gelecekte sermaye kazancı vergisine tabi tutulacağını açıkladı.4
Bakan Medina önceki açıklamalarında kriptonun vergilendirilmesi için kesin bir takvim vermemişti; ancak vergi adaletini ve ülkenin kripto merkezi konumunu gözeterek “mümkün olan en kısa sürede” harekete geçmek istediklerinin altını çizmişti.5
Ne oldu?
Portekiz Meclisi kısa süre önce kripto paralara vergi getirilmesini öngören iki kanun teklifini reddetti. 625 Mayıs 2022’deki bütçe görüşmeleri sırasında parlamento bu tekliflerin yasalaşmasına karşı oy kullandı; bazı milletvekilleri de konunun ele alınış biçimini ve kriptonun vergilendirilmesine ilişkin bir düzenlemenin hâlâ bulunmamasını eleştirdi.7
Reddedilen tekliflerin özünde, 5.000 Avro’yu aşan kripto kazançlarının vergilendirilmesi ve kripto için ayrı bir sermaye kazancı vergisi uygulanması vardı.8 Reddin ardından Portekiz, kısa bir süre için de olsa, kriptoda sıfır vergi politikasını sürdürüyor.
Parlamento teklifleri reddetmiş ve sermaye kazancı vergisi dahil önerilen vergi politikaları şu an yürürlükte olmasa da, vergi avantajı için Portekiz’de uzun vadeli kripto kararları almayı ya da yatırım yapmayı düşünenlerin planlarını yeniden gözden geçirmesinde fayda var. Çünkü maliye ve vergi işlerinden sorumlu bakan yardımcısı Antonio Mendoça Mendes aynı parlamento oturumunda, kripto paraların yalnızca sermaye kazancı vergisi uygulamaktan daha karmaşık bir mesele olduğunu söyledi.9 Bu ifade, kripto paranın söz konusu olduğu durumlarda katma değer vergisi ve damga vergisi uygulamalarının habercisi olabilir.10
Sırada ne var?
Bakan Medina kriptonun vergilendirilmesi için bir takvim vermedi; ama ülkenin maliye bakanının kriptonun vergisiz kalmasına karşı tutumu net. Başka bir deyişle geçen hafta reddedilen şey, Portekiz’de kriptonun vergilendirilmesi değil, vergilendirmenin nasıl planlandığıydı.
Hükümetin ve Parlamentonun açıklamalarından ve genel tutumundan, kriptonun Portekiz’de vergilendirileceği anlaşılıyor. Ancak nasıl ve hangi oranda vergilendirileceği henüz belli değil.
Dolayısıyla yazının başlığına dönersek: bu ret, Portekiz’in kripto vergi stratejisinde bir rota değişikliği değil, aynı yönde bir gecikme gibi görünüyor.
1- Euronews ve AFP: Portugal will close a legal loophole to start taxing cryptocurrencies, says its finance minister, 19 Mayıs 2022, erişim: https://www.euronews.com/next/2022/05/19/portugal-will-close-a-legal-loophole-to-start-taxing-cryptocurrencies-says-finance-ministe (1 Haziran 2022).
2- Engler, Andres: Portuguese Congress Rejects Two Bills Seeking to Tax Crypto, 26 Mayıs 2022, erişim: https://www.coindesk.com/policy/2022/05/26/portuguese-congress-rejects-two-bills-seeking-to-tax-crypto/ (31 Mayıs 2022).
3- Knight, Oliver: Portugal Makes U-Turn on Cryptocurrency Tax, 16 Mayıs 2022, erişim: https://www.coindesk.com/policy/2022/05/16/portugal-makes-u-turn-on-cryptocurrency-tax/ (31 Mayıs 2022).
4- Lutz, Sander: Portugal’s Status as a Crypto Tax Haven Appears to Be Ending, 16 Mayıs 2022, erişim: https://decrypt.co/100549/portugals-status-as-a-crypto-tax-haven-appears-to-be-ending (1 Haziran 2022).
5- Euronews ve AFP: Portugal will close a legal loophole to start taxing cryptocurrencies, says its finance minister, 19 Mayıs 2022, erişim: https://www.euronews.com/next/2022/05/19/portugal-will-close-a-legal-loophole-to-start-taxing-cryptocurrencies-says-finance-ministe (1 Haziran 2022).
6- Engler, Andres: Portuguese Congress Rejects Two Bills Seeking to Tax Crypto, 26 Mayıs 2022, erişim: https://www.coindesk.com/policy/2022/05/26/portuguese-congress-rejects-two-bills-seeking-to-tax-crypto/ (31 Mayıs 2022); Moura, Catarina: Portugal’s Parliament rejects crypto tax proposals amidst budget negotiations, 25 Mayıs 2022, erişim: https://www.theblockcrypto.com/linked/148806/portugals-parliament-rejects-crypto-tax-proposals-amidst-budget-negotiations (1 Haziran 2022).
7- Engler, Andres: Portuguese Congress Rejects Two Bills Seeking to Tax Crypto, 26 Mayıs 2022, erişim: https://www.coindesk.com/policy/2022/05/26/portuguese-congress-rejects-two-bills-seeking-to-tax-crypto/ (31 Mayıs 2022).
8- Moura, Catarina: Portugal’s Parliament rejects crypto tax proposals amidst budget negotiations, 25 Mayıs 2022, erişim: https://www.theblockcrypto.com/linked/148806/portugals-parliament-rejects-crypto-tax-proposals-amidst-budget-negotiations (1 Haziran 2022).
9- Di Salvo, Mat: Portugal’s Parliament Says No to Bitcoin Tax, for Now, 26 Mayıs 2022, erişim: https://decrypt.co/101381/portugals-parliament-says-no-bitcoin-tax-for-now (1 Haziran 2022).
10- Di Salvo, Mat: Portugal’s Parliament Says No to Bitcoin Tax, for Now, 26 Mayıs 2022, erişim: https://decrypt.co/101381/portugals-parliament-says-no-bitcoin-tax-for-now (1 Haziran 2022).
