AI Act’e göre sosyal skorlama nedir?
Sosyal skorlama; gerçek kişilerin sosyal davranışlarına veya bilinen, çıkarılan ya da öngörülen kişisel özelliklerine dayanarak belirli bir zaman diliminde değerlendirilmesi veya sınıflandırılmasıdır — skor, (a) verinin üretildiği bağlamla ilgisiz sosyal bağlamlarda aleyhte muameleye ya da (b) davranışla orantısız veya haksız muameleye yol açıyorsa. Kamu ve özel aktörler için 2 Şubat 2025’ten beri uygulanan m. 5 kapsamında yasaklı uygulamadır.
Ne değildir?
- Finansal veriye dayalı, kredi kararında kullanılan kredi skorlaması sosyal skorlama değildir — ama Ek III kapsamında yüksek risklidir (kullanıcı görevi için bkz. FRIA);
- Aynı işlem bağlamında kalan dolandırıcılık skorlaması genellikle ayakta kalır;
- Yasak, skorlar bağlamlar arası gezdiğinde devreye girer — örn. sosyal medya davranışıyla sigorta fiyatlamak.
Neden önemli?
Fintech, insurtech ve pazar yeri güven ekipleri her skorlama modelini yukarıdaki iki kola karşı haritalamalıdır; ürünler yasağa en çok bağlamlar arası veri zenginleştirmeyle kayar. Cezalar 35M € veya küresel cironun %7’sine ulaşır. Bkz. m. 5 rehberimiz.