Royalty (telif ödemesi) nedir?
Royalty; patent, marka, telif, yazılım, know-how, franchise sistemi veya doğal kaynak gibi başkasına ait bir varlığı kullanma hakkı karşılığında yapılan dönemsel ödemedir. Çoğunlukla gelirin veya satılan birimin yüzdesi olarak, bazen dönem başına sabit bedel olarak kurgulanır; varlık sahibi varlığı satmadan gelire çevirmiş olur.
Uygulamada nasıl işler?
Ağır yükü lisans sözleşmesi taşır: matrah (net satış tanımı ve kabul edilen indirimler), oran, asgari garanti royalty, lisans alanın defterleri üzerinde denetim hakkı, para birimi ve stopaj brütleştirmesi, süre ve bölge, fesihte ne olacağı. Yazılım ve SaaS’ta aynı ekonomi çoğu zaman gelir paylaşımı olarak, franchise’da sürerlik bedeli olarak, müzik ve yayıncılıkta meslek birlikleri üzerinden yönetilen paylaşımlar olarak karşımıza çıkar.
Türk hukukunda royalty
Dayanak varlıklar Sınai Mülkiyet Kanunu (patent, marka, tasarım) ve FSEK (eser) ile korunur; lisansın kendisi Borçlar Kanunu’na tabi bir sözleşmedir. Sınır ötesi işlemlerde asıl katman vergidir: yurt dışındaki hak sahibine yapılan royalty ödemeleri gayrimaddi hak bedeli sayılır ve Türkiye’de stopaja tabidir; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları iç orandan daha düşük oranlar öngörebilir. İthal lisanslarda sorumlu sıfatıyla KDV de gündeme gelir. Grup içi royalty’lerde transfer fiyatlandırması kuralları emsallere uygunluk ve belgeleme ister. Sözleşmedeki stopaj ve brütleştirme maddesini doğru kurmak, çoğu zaman oran pazarlığından daha değerlidir.
Royalty oranı nasıl belirlenir?
Varsa piyasa emsalleri, yoksa kâr bölüşümü mantığı. Pratikte çoğu sektörün alışılmış bantları vardır; satış projeksiyonları iyimserse asgari garanti royalty lisans vereni korur. Grup içi lisanslarda emsallere uygunluk ilkesi geçerlidir ve belgeleme zorunludur.
Sınır ötesi royalty’de stopajı kim taşır?
Hukuken Türkiye’deki ödeyici keser. Ticari olarak cevabı brütleştirme maddesi verir: sözleşme lisans verene net tutarın ulaşmasını öngörüyorsa maliyet, oranın üzerine Türk lisans alana biner. İmzadan önce anlaşma oranını ve mukimlik belgesi trafiğini mutlaka modelleyin.
Royalty ile lisans bedeli aynı şey mi?
Lisans bedeli çoğu zaman tek seferlik veya dönemsel sabit ödemedir; royalty ise kullanıma bağlıdır. Sözleşmeler ikisini sık sık birleştirir: peşin bedel artı işleyen royalty. Etiketten çok matrah tanımı ve vergisel nitelendirme önemlidir.
İlgili kavramlar: lisanslama, fikri mülkiyet.
Bu konuda mı çalışıyorsunuz? Vircon Legal Fikri Mülkiyet ve Bilişim Hukuku alanlarında danışmanlık veriyor. Bize ulaşın →
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın