TLDR:
Hizmet Olarak Altyapı (Infrastructure as a Service, IaaS), sanallaştırılmış bilişim kaynaklarının (sunucular, depolama, ağ) fiziksel donanım ihtiyacını ortadan kaldırarak internet üzerinden kullandıkça öde modeliyle sağlandığı bulut bilişim modelidir.
Önemli IaaS Sağlayıcıları
Lider IaaS sağlayıcıları: Amazon Web Services (AWS – pazar lideri, EC2 ve geniş hizmet portföyü), Microsoft Azure (kurumsal odaklı, Microsoft ekosistemi entegrasyonu), Google Cloud Platform (veri ve yapay zeka odaklı), Oracle Cloud Infrastructure, IBM Cloud ve Alibaba Cloud (özellikle Asya’da). DigitalOcean ve Linode gibi daha küçük sağlayıcılar geliştirici dostu deneyim sunar.
IaaS, PaaS ve SaaS Karşılaştırması
Bulut bilişim katmanı şu şekilde gelişir: IaaS (sadece ham bilişim ve depolama — işletim sistemi, ara katman yazılımı, çalışma zamanını kendiniz yönetirsiniz), PaaS (yönetilen çalışma zamanı ve hizmetler — yalnızca uygulamaları ve verileri yönetirsiniz), SaaS (tam uygulamalar — hiçbir şeyi yönetmeden yazılımı kullanırsınız). Her katman daha az kontrol karşılığında daha az operasyonel yük sunar.
IaaS Stratejisi
Etkin IaaS kullanımı şu hususları gerektirir: maliyet optimizasyonu (rezerve edilen örnekler, spot örnekler, otomatik ölçeklendirme), güvenlik yapılandırması (paylaşılan sorumluluk modeli), çoklu bölge dağıtımı (yüksek kullanılabilirlik), monitör araçları, ve infrastructure-as-code (Terraform, CloudFormation). Bulut maliyetleri kontrolsüz büyürse hızla bütçeyi aşabilir; düzenli optimizasyon kritiktir.
IaaS Pazar Yapısı
Hizmet olarak altyapı (Infrastructure as a Service, IaaS) pazarı hiperscalerlar (AWS, Microsoft Azure, Google Cloud Platform, Alibaba Cloud) tarafından domine edilir. Bu sağlayıcılar fiziksel sunucular, ağ ve depolama gibi temel altyapı kaynaklarını sanallaştırılmış ve elastik biçimde sunar. Türkiye’de yerel IaaS sağlayıcıları (Turkcell, Türk Telekom Argela, Vodafone Türkiye) bulunmakla birlikte kurumsal ve teknoloji girişimleri büyük ölçüde küresel hiperscaler’ları kullanır.
IaaS vs. PaaS vs. SaaS
IaaS temel altyapı katmanını sunar; PaaS (Platform-as-a-Service) uygulama geliştirme platformunu sağlar; SaaS (Software-as-a-Service) tam uygulamayı sunar. Her katmanda kullanıcı sorumluluğu farklı — IaaS’de işletim sistemi, çalışma zamanı ve uygulama yönetimi kullanıcıdadır; SaaS’de tüm sorumluluk sağlayıcıdadır.