Kripto Varlık Saklama Hizmeti nedir?
Kripto varlık saklama hizmeti, kripto varlıkların — pratikte bu varlıkları kontrol eden özel anahtarların — müşteri hesabına güvenli biçimde tutulmasıdır. Bankada para tutmaktan belirleyici bir noktada ayrılır: anahtarları kontrol eden, varlığın kendisini kontrol eder. Saklama hukuku bu yüzden dar ama pahalı bir soruyu yanıtlar: anahtarlar çalındığında, kaybolduğunda veya saklayıcı battığında kaybı kim taşır?
Saklama modelleri ve anahtar yönetimi
- Kendi kendine saklama: anahtarlar kullanıcıdadır; hizmet sağlayıcı yoktur ve kayıp riskinin tamamı kullanıcıda kalır.
- Emanet saklama: platform veya saklayıcı anahtarları müşteri adına tutar; hukuki ilişkiyi sözleşme şekillendirir.
- Nitelikli saklayıcı: sermaye, organizasyon ve denetim şartlarını sağlayan, bu iş için yetkilendirilmiş kuruluş.
Teknik tarafta sıcak-soğuk ayrımı (bkz. Soğuk Cüzdan), çoklu imza düzenleri ve çok taraflı hesaplama (MPC), özenli bir müşterinin sorması gereken standart anahtar yönetimi teknikleridir.
Hukuki boyut
Ağırlığı üç ilke taşır: müşteri varlıkları saklayıcının malvarlığından ayrıştırılmalıdır; müşteri varlıkları rıza olmadan kullanılamaz — ödünç verilemez, rehnedilemez, stake edilemez; iflasta ise müşterilerin belirli varlıklar üzerinde ayni hak mı iddia edebileceği yoksa adi alacaklı mı sayılacağı sorusu belirleyicidir. MiCA kapsamında saklama hizmeti veren CASP’ler tanımlı koruma yükümlülükleri taşır ve müşteri kripto varlıklarının kaybından belirli sınırlar içinde sorumludur. Sözleşmeler anahtar kaybı riskini paylaştırmalı, sorumluluğu tanımlamalı ve alt saklayıcı kullanımını açıkça bildirmelidir.
Türkiye bağlamı
7518 sayılı Kanun, saklamayı Türk rejiminin merkezine koydu. SPK ikincil düzenlemeleri, müşteri kripto varlıklarının platformun kendi varlıklarından ayrı izlenmesini ve saklamanın işlem platformunda serbestçe bırakılması yerine bankalar ile yetkilendirilmiş saklama kuruluşlarında yoğunlaşmasını öngörür. Platformun batması hâlinde müşterinin korunması bu ayrıştırma üzerine kuruludur. Lisans ve saklama koşullarını Türkiye’de kripto lisans gereklilikleri yazımızda ele aldık.
Yapın: varlık aktarmadan önce her saklayıcıdan ayrıştırma, anahtar yönetimi ve alt saklayıcı düzenine ilişkin yazılı açıklama isteyin. Yapmayın: pazarlama dilindeki “varlıklarınız güvende” ifadesini iflasta ayni koruma olarak okumayın — bunu yalnızca sözleşme ve düzenleyici rejim belirler.
Bu konu masanızdaysa
Kurucu Akademisi'nde şablonlar ve kontrol listeleri ücretsiz; spesifik bir durum için 30 dakikalık ön görüşme planlayabilirsiniz.
Kurucu AkademisiGörüşme planlayın