AB AI Act’te “deployer” (kullanıcı) nedir?
Deployer (kullanıcı/işleten); bir yapay zeka sistemini mesleki faaliyet kapsamında kendi yetkisi altında kullanan gerçek veya tüzel kişi, kamu kurumu veya kuruluştur (kişisel, mesleki olmayan kullanım hariçtir). Deployer, Tüzüğün “kullanım tarafı”dır: işe alım aracını, skorlama modelini veya chatbotu kendi operasyonunda çalıştıran şirket — sistemi geliştirip piyasaya süren sağlayıcının karşısındaki rol.
Başlıca kullanıcı yükümlülükleri
- Yüksek riskli sistemleri sağlayıcının talimatlarına uygun kullanmak;
- Yetkin insan gözetimi atamak ve girdi verisi kalitesini kontrol etmek;
- İşleyişi izlemek, log tutmak, ciddi olayları bildirmek;
- Yüksek riskli işyeri yapay zekasını devreye almadan önce çalışanları bilgilendirmek;
- Kredi skorlama, hayat/sağlık sigortası fiyatlaması ve kamu hizmeti kullanımında: temel haklar etki değerlendirmesi yapmak;
- İlgili hallerde etkilenen kişilere karşı şeffaflık görevleri (m. 50).
Etiket neden önemli?
AB dışında yerleşik kullanıcılar, sistemin çıktısı AB’de kullanıldığında yine kapsamdadır — Türkiye merkezli şirketleri AB’de şirket kurmadan Tüzüğe çeken hüküm budur. Kendinizi “sadece kullanıcı” diye yanlış sınıflandırmak yükümlülükleri kaldırmaz; sistemi esaslı değiştirmek kullanıcıyı sağlayıcıya dönüştürebilir. Özellik düzeyinde bir sınıflandırma memosuyla başlayın.