TLDR:
Tezgâh Üstü Piyasa (OTC), menkul kıymet veya finansal araçların merkezi bir borsa yerine doğrudan taraflar arasında işlem gördüğü piyasadır.
OTC Piyasa Özellikleri
OTC piyasaları şu özelliklere sahiptir: merkezi borsa olmaması, doğrudan ikili işlemler, daha az şeffaflık, esnek işlem koşulları ve farklı düzenleyici çerçeveler. OTC işlemleri tipik olarak bayilerin (dealer) sağladığı alış/satış fiyatlarıyla yürütülür ve genellikle daha geniş spread’ler içerir.
OTC İşlem Gören Varlıklar
OTC piyasalarında işlem gören başlıca varlıklar: küçük cap halka açık hisseler (OTC Markets, OTCBB), tezgâh üstü türevler (forwards, swaps, exotic options), tahviller (büyük çoğunluğu OTC), döviz işlemleri ve özel şirket hisseleri. Pre-IPO hisselerin ikincil pazarı da büyük ölçüde OTC karakteri taşır.
Düzenleyici Çerçeve
OTC piyasaları daha az düzenleme altında olsa da hâlâ önemli kurallara tabidir: SEC’in 2008 sonrası türev reformları (Dodd-Frank), bağımsız işlem raporlama, manipülasyon yasakları ve dolandırıcılığa karşı kurallar. OTC piyasalarındaki şeffaflık eksikliği yatırımcı koruma endişeleri yaratır ve sürekli düzenleyici gelişmelere konu olmaktadır.
OTC Pazar Yapısı
Tezgâh üstü piyasa (OTC), düzenlenmiş borsalarda işlem görmeyen menkul kıymetlerin doğrudan iki taraf arasında işlem gördüğü piyasadır. ABD’de OTC pazarları OTC Markets Group tarafından işletilir ve OTCQX (en yüksek kalite), OTCQB (girişim aşaması) ve Pink (en az düzenlenmiş) gibi katmanlara ayrılır. OTC işlemler genellikle borsa-listeli menkul kıymetlerden daha az likit, daha az şeffaf ve daha riskli olabilir.
Türkiye’de OTC Piyasalar
Türkiye’de Borsa İstanbul’un OTC piyasası özel borsa-dışı menkul kıymet işlemlerini kolaylaştırır. Ayrıca dövizler, türev araçlar ve özel düzenlenmiş ürünler için aktif tezgah üstü piyasalar vardır. SPK düzenlemeleri OTC işlemleri için temel uyum çerçevesi sağlar; ancak likidite ve şeffaflık geleneksel BIST listelemelerine kıyasla sınırlıdır.