Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, 15 yaş altına sosyal medya yasağının nasıl uygulanacağını gösteren yönetmeliği yayımladı. 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe giriyor. Yönetmelik üç soruyu cevaplıyor: yaş nasıl doğrulanacak (e-Devlet üzerinden üretilen bir belirteçle), 15-17 yaş grubuna sunulan hizmet nasıl farklılaşacak (kamuya açık hesap, canlı yayın, sonsuz akış ve kişiselleştirilmiş reklam yok) ve mevcut hesaplar ne olacak (31 Mart 2027’ye kadar doğrulanacak).
Kanuni çerçeveyi, yani 7578 sayılı Kanunla yeniden yazılan 5651 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesini, 15 yaş altı sosyal medya yasağı yazımızda anlatmıştık. Bu yazı yönetmeliğin getirdiklerine odaklanıyor.
Kimleri kapsıyor?
Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları ve kullanıcılarını kapsıyor (m.2). Sosyal ağ sağlayıcı tanımı Kanundakiyle aynı: sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişiler (m.4/1-e).
Yönetmelikte günlük erişim eşiği yok. Kanunun çocuklara ilişkin fıkralarında da eşik bulunmadığını daha önce yazmıştık; yönetmelik bu okumayı teyit ediyor. Birkaç bin kullanıcılı bir topluluk uygulaması da, dünyanın en büyük platformu da aynı kurallara tabi.
Yaş doğrulama nasıl yapılacak?
Her yeni hesapta e-Devlet belirteci zorunlu. Sosyal ağ sağlayıcı, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaş durumunu yaş doğrulama belirteci ile doğrulamak zorunda (m.6/2). Hüküm yalnızca çocuklara değil, hesap açan herkese uygulanıyor; yetişkin kullanıcı da hesap açarken belirteç sunacak.
Belirteç şöyle işliyor (m.7):
- Kullanıcı, e-Devlet Kapısı’nda kimlik doğrulaması yaparak Başkanlığın sunduğu çevrimiçi hizmetten belirteç üretiyor.
- Belirteç yalnızca iki bilgi taşıyor: kullanıcının onbeş yaşını doldurup doldurmadığı ve doldurmuşsa onsekiz yaşını doldurup doldurmadığı. Başka hiçbir kişisel veri, kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan bilgi içermiyor.
- Kullanıcı belirteci platforma yüklüyor. Sağlayıcı önce belirtecin Başkanlıkça e-Devlet üzerinden oluşturulduğunu teyit ediyor, sonra yaş grubunu tespit ediyor.
- Sağlayıcı belirteci yaş doğrulama amacı dışında kullanamıyor.
Sonrasında platformun kendi yöntemleri devreye giriyor. Belirteçle ilk doğrulama yapıldıktan sonra sağlayıcı, hizmet süresince kendi belirleyeceği tekli veya katmanlı yaş doğrulama yöntemlerini işletiyor. Doğrulanmış bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe varsa hesap askıya alınıyor ve yeniden kullanılabilmesi için belirteçle tekrar doğrulama gerekiyor (m.6/3). Uygulamada bu, bir çocuğun ebeveyninin hesabını kullandığına işaret eden sinyallerin izlenmesi anlamına geliyor.
Yöntemlere ilişkin ilkeler. Yaş doğrulamada kimlik tespiti değil, yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesi esas (m.5/3). Yöntemler gerçeğe aykırı beyana ve manipülasyona karşı sağlam, tutarlı ve doğrulanabilir sonuç veren bir altyapıya dayanmalı (m.5/4); kullanıcılara, ebeveynlere ve Başkanlığa açık, denetlenebilir ve test edilebilir biçimde sunulmalı (m.5/5); yaş, cinsiyet, engel durumu, dil, dış görünüş gibi özellikler bakımından ayrımcı sonuç doğurmamalı ve engelli kullanıcılar dahil herkes için erişilebilir olmalı (m.5/6). Yüz analiziyle yaş tahmini yapan araçlar özellikle bu son ilke ve KVKK bakımından dikkatle değerlendirilmeli.
Türkiye’de geçici olarak bulunanlar. Türkiye’de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaf. Ancak Türkiye’de hizmetten yararlanabilmeleri için başvuruları üzerine e-Devlet Kapısı üzerinden, kimlik doğrulaması yapılmadan ve yalnızca pasaport bilgileriyle istisnai bir belirteç oluşturuluyor (m.7/1-d). Yönetmelik, yurt dışında bulunan kullanıcıları ayrıca düzenlemiyor.
Teknik rehber. Belirtecin teknik yapısını, formatını ve sağlayıcının izlemesi gereken doğrulama sürecini Başkanlığın hazırlayacağı rehber belirleyecek; rehber sağlayıcılarla paylaşılacak (m.12/1). Entegrasyon planı bu rehbere göre yapılacak.
15-17 yaş grubuna “ayrıştırılmış hizmet”
Onbeş yaşını doldurduğu doğrulanan çocukların hesapları ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi (m.6/4-b). Sağlayıcı bu hesaplarda yüksek düzeyde gizlilik ayarlarını varsayılan olarak uyguluyor ve asgari veri işliyor (m.8/2); sözleşme, ayar ve veri politikalarını çocuğun anlayabileceği biçimde sunuyor (m.8/3); gelişime zarar verebilecek içeriklere maruziyeti azaltan filtre ve öneri ayarları uyguluyor (m.8/4). Ürün tarafını en çok etkileyen kurallar 8 inci maddenin beşinci fıkrasında:
| Bent | Kural | Ürün etkisi |
|---|---|---|
| a | Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunulamaz. | Ölçütü tanımlanmamış genel bir yasak; seri, bildirim ve ödül mekanikleri gözden geçirilmeli. |
| b | Hesap varsayılan olarak gizli; kamuya açık olma seçeneği sunulamaz. | Açık profil seçeneği 15-17 yaş için tamamen kalkıyor. |
| c | Takipçi ve takip edilen listeleri çocuk dışında kimse göremez. | Sosyal grafik görünürlüğü kapanıyor. |
| ç | Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; görüldü bilgisi gösterilemez. | Yabancılardan mesaj ve okundu bilgisi kapanıyor. |
| d | Rehber, adres defteri, başka platformlardaki arkadaş listeleri gibi kaynaklarla senkronizasyon yapılamaz; bu yolla elde edilen veriler ve bunlardan üretilen eşleştirme ve öneri kayıtları gecikmeksizin silinir. Hesap güvenliği ve ebeveyn denetimi için yalnızca ebeveynin iletişim bilgisinin işlenmesi istisna. | Kişi bulma ve rehber eşleştirme özellikleri bu yaş grubunda çalışmamalı. |
| e | Çocuk hesabı başkalarına, başkaları da çocuğa takip için önerilemez; üçüncü kişi iletişim verileriyle eşleştirme, aranabilir kılma ve bu işlevlere arayüz, varsayılan ayar ya da tekrarlanan izin talebiyle yönlendirme yapılamaz. | “Tanıyor olabileceğin kişiler” türü öneriler kapanıyor; karanlık örüntüler de açıkça yasak. |
| f | Profil fotoğrafı, hesap, paylaşım ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını engelleyecek teknik tedbirler alınır. | Mobil uygulamada ekran görüntüsü engeli; web tarafında teknik sınırlar ayrıca değerlendirilmeli. |
| g | Canlı yayın açma özelliği bulunamaz. | Canlı yayın 15-17 yaş için kapanıyor. |
| ğ | Görsel içeriklerin kaydırma, dokunma veya kendiliğinden ardışık sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım veya işlev sunulamaz; kural uygulama, site ve tüm arayüzlerde geçerli. | Sonsuz kaydırmalı ve otomatik oynatmalı görsel akışlar bu yaş grubunda sunulamıyor. |
| h | Hesap çocuğun davranışlarına göre özelleştirilemez; kişisel veriler profillemeye ve kişiselleştirilmiş ticari reklama konu edilemez. | Davranışa dayalı öneri algoritması ve hedefli reklam kapanıyor. |
Bu maddede belirtilen ve alınacak diğer tedbirler sağlayıcının internet sitesinde yayımlanıyor (m.8/6). Başkanlık, 8 inci maddenin uygulamasına ilişkin ayrıca usul ve esas belirleyebilir (m.8/7).
Ebeveyn kontrol araçları
Sağlayıcı açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda; bu araçları sunmak, ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor (m.9/1). Araçları anne, baba, vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi olan kişiler kullanıyor (m.9/2). Asgari içerik (m.9/3):
- hesap ve özellik ayarlarının kontrolü,
- satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına bağlanması ve harcama limiti,
- kullanım süresinin izlenmesi, ebeveyn tarafından belirlenip sınırlandırılması ve konum paylaşımı.
Araçlar Türkçe sunulmalı, kolayca bulunup etkinleştirilebilmeli, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışmalı, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilmeli, çocuğun ebeveyn bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan devre dışı bırakmasını önlemeli ve çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmayacak, gözetimden çok iletişim ve öğrenme esasına dayanacak şekilde tasarlanmalı (m.9/4). Kapsam ve kullanım hakkında bilgilendirme internet sitesinde yer almalı (m.9/5).
İtiraz mekanizması
Sağlayıcı; yaş doğrulama sonucu, hesabın askıya alınması veya kapatılması ve ayrıştırılmış hizmet tedbirlerine karşı Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmak zorunda (m.10/1). İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemiyor, anlamlı insan incelemesi gerekiyor (m.10/3). İtiraz sonuçlanana kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinemiyor (m.10/4). Sonuç bildiriminde Başkanlığa şikâyet ve yargı yolu belirtilmeli (m.10/5). Başvuru sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresi yıllık olarak Başkanlığa bildirilip internet sitesinde yayımlanıyor (m.10/6).
Mevcut hesaplar: 31 Mart 2027
1 Kasım 2026’dan önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesaplar, 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez belirteçle doğrulanacak (Geçici m.1). Sonuçta onbeş yaşını doldurmadığı anlaşılan çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılıyor; veriler, itiraz yapılırsa itiraz sonuçlandıktan sonra, yapılmazsa gecikmeksizin siliniyor. Onbeş yaşını doldurmuş çocukların hesapları ayrıştırılmış hizmete geçiriliyor.
Takvim şöyle özetlenebilir: 1 Kasım 2026’dan itibaren yeni hesaplar belirteçle açılıyor ve 15-17 yaş kuralları uygulanıyor; mevcut hesapların doğrulanması için son tarih 31 Mart 2027.
Yaptırım
Yükümlülüklere uyulmazsa 5651 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesindeki yaptırım düzeni uygulanıyor (m.11/1): önceki takvim yılı küresel cirosunun %3’üne kadar idari para cezası, ardından reklam yasağı ve bant daraltma basamakları (ayrıntılar önceki yazımızda). Yönetmelik iki güvence ekliyor: yaptırımdan önce aykırılık sağlayıcıya bildiriliyor ve giderilmesi için makul süre veriliyor (m.11/2); yaptırım belirlenirken aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabası dikkate alınıyor (m.11/3). Uyum çabasını belgelemek bu yüzden doğrudan yaptırım riskini etkiliyor.
KVKK boyutu
e-Devlet belirteci kişisel veri taşımayacak şekilde tasarlanmış; bu, yaş doğrulamanın KVKK yükünü önemli ölçüde azaltıyor. Ancak üç noktada 6698 sayılı Kanun devrede kalıyor. Birincisi, belirteçten elde edilen yaş grubu bilgisi kullanıcı hesabıyla ilişkilendirildiği anda kişisel veri; saklama süresi ve erişim yetkileri belirlenmeli. İkincisi, sağlayıcının hizmet süresince işleteceği “kendi yöntemleri” (davranış sinyalleri, yüz analizi gibi) ayrı bir veri işleme faaliyeti; Kanunun 4 üncü maddesindeki ölçülülük ve veri minimizasyonu ilkeleri, biyometrik veri söz konusuysa 6 ncı madde ve Kurul’un yeterli önlemleri uygulanıyor. Üçüncüsü, 15-17 yaş grubunda profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam yasağı (m.8/5-h), reklam teknolojisi tedarikçilerine yapılan veri aktarımlarını da kapsayacak şekilde ele alınmalı. Yöntem seçimi için yaş güvencesi yazımıza ve KVKK Uyum Rehberi‘ne bakabilirsiniz.
Platformlar için kontrol listesi
- Ürünün sosyal ağ sağlayıcı tanımına girip girmediğini değerlendirin ve gerekçeyi yazılı hale getirin; sohbet, lonca veya kullanıcı içeriği barındıran oyunlar ayrıca oyun platformu rejimine de bakmalı.
- Kayıt akışına e-Devlet belirteci adımını ekleyin; Başkanlığın teknik rehberini takip edin ve Türkiye’de geçici olarak bulunan kullanıcılar için istisnai belirteç akışını planlayın.
- Hizmet süresince işletilecek ek yaş sinyallerini, makul şüphe eşiğini ve askıya alma akışını tanımlayın; ayrımcılık ve erişilebilirlik testlerini belgeleyin.
- 15-17 yaş için ayrı ürün yapılandırması kurun: gizli hesap, gizli takipçi listesi, mesaj kısıtı, rehber senkronizasyonu ve öneri kapatma, ekran görüntüsü engeli, canlı yayın ve sonsuz akış kapatma, davranışa dayalı kişiselleştirme ve hedefli reklam kapatma.
- Ebeveyn kontrol araçlarını Türkçe, çok cihazlı ve çocuğun tek başına kapatamayacağı şekilde tasarlayın; harcama limiti, kullanım süresi ve konum paylaşımı dahil.
- İnsan incelemesine dayalı, Türkçe ve ücretsiz itiraz mekanizması kurun; yıllık istatistik raporlamasını planlayın.
- Mevcut kullanıcı tabanını 31 Mart 2027’ye kadar doğrulamak için iletişim ve kapatma takvimi hazırlayın.
- Alınan tedbirleri, ebeveyn araçlarını ve itiraz yollarını internet sitesinde yayımlayın.
Sıkça sorulan sorular
Yetişkin kullanıcılar da e-Devlet belirteci sunacak mı?
Evet. Yönetmelik, hesap oluşturma aşamasında kullanıcının yaş durumunun belirteçle doğrulanmasını şart koşuyor (m.6/2) ve bunu çocuklarla sınırlamıyor. Belirteç yetişkin kullanıcı için yalnızca onsekiz yaşını doldurduğu bilgisini taşıyor.
Platform kullanıcının kimliğini öğrenecek mi?
Belirteç düzeyinde hayır. Belirteç yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerine ilişkin bilgiyi içeriyor; ad, kimlik numarası, kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan başka bir bilgi taşımıyor (m.7/1-b). Sağlayıcı belirteci yaş doğrulama dışında kullanamıyor.
Küçük platformlar da kapsamda mı?
Yönetmelik Türkiye’den erişilebilen tüm yurt içi ve yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları kapsıyor ve herhangi bir kullanıcı ya da erişim eşiği öngörmüyor.
Mevcut hesaplar için ne kadar süre var?
31 Mart 2027’ye kadar. Bu tarihe kadar belirteçle doğrulanmayan mevcut hesaplar için yükümlülük yerine getirilmemiş olur; 15 yaş altında olduğu anlaşılan hesaplar bilgi verilerek kapatılır.
Yönetmeliğe aykırılığın yaptırımı nedir?
5651 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesindeki yaptırımlar uygulanıyor: küresel cironun %3’üne kadar idari para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma. Yönetmeliğe göre yaptırımdan önce aykırılık bildiriliyor ve giderilmesi için makul süre veriliyor.
Kaynaklar. Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete 10.10.2026, Sayı 33396, m.1-14 ve Geçici m.1; 5651 sayılı Kanun, m.2/1-s ve ek m.4; 7578 sayılı Kanun, m.22; 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m.4, 5, 6.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durumunuz için hukuki destek alınmalıdır.
