TLDR:
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF), Türkiye’nin risk sermayesi için düzenlenmiş yatırım aracıdır; SPK tarafından belirli tebliğ hükümleri kapsamında denetlenir. GSYF’ler uluslararası VC fonlarının ekonomik yapısını Türk düzenleyici çerçevesi ve önemli vergi avantajlarıyla birleştirir, onları Türkiye’de kurumsal olarak yönetilen VC sermayesi için standart araç haline getirir.
GSYF Yapısı
Bir GSYF, sözleşmesel olarak organize edilmiş bir yatırım aracı (birim güven yapısına benzer) olarak bir portföy yönetim firması (kurucu, “founder/manager”) tarafından kurulur. Anahtar katılımcılar: kurucu (yöneten firma—sermaye yeterlilik gereksinimleri olan SPK lisanslı portföy yönetim firması olmalıdır), katılımcı (katılımcılar/yatırımcılar—hem kurumsal hem de yüksek net değerli bireysel nitelikli yatırımcılar), saklayıcı (SPK tarafından lisanslı bir banka veya özelleşmiş saklayıcı). Fon, Fon İçtüzüğü ve İhraç Belgesi kapsamında yapılandırılır.
Yatırım Çerçevesi ve Kısıtlamaları
GSYF’ler, Türk risk sermayesi yatırımına sermaye yönlendirmek için tasarlanmış belirli yatırım kısıtlamalarıyla karşı karşıya kalır: fon varlıklarının asgari %80’i nitelikli Türk “girişim şirketlerine” (büyüklük, yaş ve operasyonel kriterlere göre tanımlanmış risk şirketleri) yatırılmalıdır, tek bir yatırılan kuruluşta maksimum %25 konsantrasyon, yatırımlar birincil ihraçlarda olmalıdır (ikincil değil) ve diğer çeşitli portföy çeşitlendirme kuralları. Yabancı yatırımlar sınırlıdır (tipik olarak fon varlıklarının %20’sine kadar), GSYF’leri öncelikle Türkiye odaklı tutar.
Vergi Avantajları ve Son Reformlar
GSYF benimsemesinin ana sürücüsü önemli vergi avantajıdır: nitelikli Türk yatırımcılara GSYF dağıtımları tipik olarak gelir vergisinden muaftır (gelir vergisi yasasındaki belirli koşullar altında), kurumsal ve HNW yatırımcıların doğrudan yatırımdan daha verimli bir şekilde VC getirilerine erişmesine izin verir. Belirli tutma dönemi koşulları altında GSYF çıkış sermaye kazançları da muaftır. Altta yatan portföy şirketlerinin Ar-Ge ve teknoloji yatırım teşvikleriyle birleştirildiğinde, GSYF yapıları Türk yatırımcılar için son derece vergi verimli olabilir. Büyük GSYF’ler arasında Aksoy Ventures, Hedef Portföy, Albaraka Portföy ve diğer birçoğu tarafından yönetilenler yer alır. GSYF’ler 2010’ların başında 1B TL’den azken bugün Türk kurumsal VC sermayesinin önemli bir kısmına büyüdü.