Web3 nedir?
Web3, merkeziyetsiz blok zinciri altyapısı üzerine inşa edilen internetin sonraki iterasyonu için kavramsal bir çerçevedir; kullanıcı kimliği, varlık sahipliği ve platform katılımı merkeziyetsiz aracılar yerine kriptografik primitifler tarafından yönetilir. Web1 yalnızca okuma, Web2 ise okuma-yazma-fakat-platform-aracılı iken, Web3 okuma-yazma-sahiplik’i hedefler: kullanıcının kimlik, içerik ve ekonomik haklar üzerinde kriptografik mülkiyet tuttuğu bir yapı.
Web3 yığını tipik olarak şunları içerir: temel katman (Layer-1 blok zincirleri: Ethereum, Solana, Avalanche, Bitcoin); ölçekleme katmanı (Layer-2 rollup’lar, yan zincirler, app-chain’ler); protokol katmanı (DeFi protokolleri, NFT pazarları, DAO’lar, Chainlink oracle gibi altyapı primitifleri); uygulama katmanı (tüketici dApp’leri, cüzdanlar, oyun, sosyal); ve kimlik / birlikte çalışabilirlik katmanı (ENS, merkeziyetsiz kimlik, çapraz zincir köprüleri).
Hukuki bakış açısından Web3, birden fazla alanda farklı değerlendirmeler doğurur: menkul kıymet sınıflandırması (token ihraçları için Howey Test analizi); AML/KYC (Travel Rule, FATF rehberliği, Türkiye’de MASAK); veri koruma (GDPR/KVKK unutulma hakkı ile blok zinciri değişmezliği gerilimi); vergi sınıflandırması (token işlemleri, DeFi getirisi, NFT telif hakları); tüketici koruma (akıllı sözleşme riski, dolandırıcılık, varlık geri kazanımı); ve yargı yetkisi analizi (izinsiz (permissionless) küresel bir protokole hangi ülkenin hukuku uygulanır).
Vircon Legal; Web3 yığını boyunca kripto-yerlisi hukuk müşaviri olarak çalışır: protokoller, vakıflar, DAO’lar, DeFi projeleri, NFT platformları ve Web3 altyapı operatörlerine tüzel kişilik yapılandırması, token ihracı, AML/KYC uyumu, sınır ötesi yürütme ve zincir üstü mekaniğin zincir dışı ticari sözleşmelerle entegrasyonu konularında danışmanlık sunar.
Türkiye özelinde üç sabit nokta hatırlanmalı: 7518 sonrası platform/saklama faaliyetleri SPK lisansına tabidir, DAO’ların tüzel kişiliği olmadığından off-chain sarmalayıcı (şirket/vakıf) gerekir ve cüzdan adresleri KVKK kapsamında kişisel veri olabilir. Web3 ürün mimarisi bu üçünü tasarım girdisi saymalıdır; sonradan uyarlamak, token ekonomisini yeniden açmak demektir.
Kaynak. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Kanun bağlantıları mevzuat.gov.tr üzerindeki güncel resmî metinlere gider.