Bookings (sözleşmesel satışlar) nedir?
Bookings, bir şirketin bir dönemde müşterileriyle imzaladığı toplam sözleşme değeridir: tekrar eden ve tek seferlik kalemler dahil, gelirin tanındığı dönemden bağımsız. SaaS’ta ileriye dönük ticari taahhüttür ve hem tekrar eden gelirin hem de GAAP/TFRS gelirin yukarı akışındadır.
Bookings vs. gelir vs. ARR
- Bookings: dönemde satılan tutar: toplam sözleşme değeri (TCV).
- Tekrar eden gelir / ARR: bookings’in tekrar eden kısmının belirli bir anda yıllık baza getirilmiş hali.
- GAAP/TFRS geliri: IFRS 15 / ASC 606 uyarınca edim yükümlülükleri yerine getirildikçe gelir tablosunda tanınan tutar.
Örnek: bir müşteri Ocak’ta 300k USD tutarında 3 yıllık SaaS sözleşmesini 30k USD tek seferlik kurulumla imzalıyor. 1. çeyrek bookings = 330k USD. 1. çeyrekte eklenen ARR = 100k USD (300k ÷ 3). 1. çeyrek GAAP geliri = yaklaşık 25k USD (birinci yıl aboneliğinin bir çeyreği) artı sözleşme süresine yaygınlaştırılmış kurulum.
Takip edilmesi gereken alt türler
- Yeni bookings: yeni müşterilerden.
- Genişleme bookings: mevcut hesaplarda upgrade, seat ekleme, cross-sell.
- Yenileme bookings: süresi dolan aboneliklerin yenilenmesi.
- Annual Contract Value (ACV): bookings ÷ sözleşme yılı: çok yıllı sözleşmeler için normalizasyon.
- Total Contract Value (TCV): tek seferlik kalemler dahil tam sözleşme değeri.
Kurucular neden takip etmeli?
Bookings, gelecekteki ARR ve GAAP gelirinin öncü göstergesidir. Bookings yavaşlaması gelire 6-12 ay sonra yansır. Satış ekibinin değişken ücreti genellikle gelire değil bookings’e bağlanır; çünkü ücret, satış temsilcisinin o dönemde kapatabileceği ile uyumlu olmalıdır.
Yapın: bookings, ARR ve GAAP gelirini her ay yan yana yayınlayın; bookings ile ARR eklemeleri arasında mutabakat yapın.
Yapmayın: pitch deck‘te bookings’i gelir gibi sunmayın: bu ikisini karıştırmak due diligence’ta yatırımcı güvenini kaybetmenin en hızlı yoludur.