CFIUS nedir?
CFIUS (Committee on Foreign Investment in the United States — ABD Yabancı Yatırım Komitesi), ABD Hazine Bakanlığı başkanlığında çalışan ve ABD işletmelerine yapılan belirli yabancı yatırımları ulusal güvenlik riskleri açısından inceleyen kurumlar arası bir organdır. Yetkisini 1950 tarihli Defense Production Act‘ten ve bu yasayı genişleten 2018 tarihli Foreign Investment Risk Review Modernization Act (FIRRMA) düzenlemesinden alır.
Hangi işlemler CFIUS denetimine girer?
CFIUS; yabancı kişilerce gerçekleştirilen, ABD işletmesinin kontrolünü veya belirli erişim haklarını sağlayan birleşme, devralma ve azınlık yatırımlarını inceler. FIRRMA, kritik teknoloji, kritik altyapı veya hassas kişisel veri ile uğraşan TID businesses kategorisindeki şirketlere yapılan kontrol dışı yatırımları ve hassas tesisler yakınındaki gayrimenkul işlemlerini de kapsama almıştır.
Zorunlu ve isteğe bağlı bildirimler
CFIUS bildirimleri çoğunlukla isteğe bağlıdır; ancak TID şirketlerine yapılan bazı yatırımlarda — özellikle yabancı devlet sahipliği eşiklerinin aşıldığı veya teknolojinin ABD ihracat kontrolüne tabi olduğu durumlarda — zorunlu bildirim gerekir. Zorunlu bildirim yapılmaması işlem değerine kadar idari para cezalarına neden olabilir.
Süreç ve sonuçlar
CFIUS süreci tipik olarak 45 günlük inceleme, isteğe bağlı 45 günlük soruşturma ve gerekirse Cumhurbaşkanı kararı aşamalarından geçer. CFIUS işlemi onaylayabilir, mitigation anlaşması (yönetişim sınırlamaları, güvenlik direktörü atanması, NSA gibi) dayatabilir ya da Cumhurbaşkanı’na işlemin engellenmesini veya geri çevrilmesini önerebilir — Broadcom’un Qualcomm teklifinin 2018’de engellenmesi gibi.
M&A açısından önemi
ABD hedefli sınır ötesi M&A işlemlerinde — Türk veya diğer ABD dışı yatırımcılar dahil — CFIUS riskinin durum tespitinde değerlendirilmesi, anlaşmada paylaşılması (regulatory cooperation, reverse termination fee) ve işlem takvimine yansıtılması zorunludur.