{"id":7152,"date":"2022-04-11T06:31:29","date_gmt":"2022-04-11T06:31:29","guid":{"rendered":"https:\/\/virconlegal.com\/chris-dixondan-web3-demokrasisi\/"},"modified":"2025-11-17T09:16:53","modified_gmt":"2025-11-17T09:16:53","slug":"chris-dixondan-web3-demokrasisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/chris-dixondan-web3-demokrasisi\/","title":{"rendered":"Chris Dixon\u2019dan Web3 Demokrasisi"},"content":{"rendered":"\n<p>Chris Dixon son r\u00f6portaj\u0131nda, \u201c\u015firketler taraf\u0131ndan sahiplenilip i\u015fletilen de\u011fil, topluluklar taraf\u0131ndan sahiplenilip i\u015fletilecek yeni bir internet \u015firketleri \u00e7a\u011f\u0131\u201dndan s\u00f6z etti.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" data-id=\"2028\" src=\"https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2028\" srcset=\"https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2-1024x576.png 1024w, https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2-300x169.png 300w, https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2-768x432.png 768w, https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2-1536x864.png 1536w, https:\/\/virconlegal.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Revised_1_2.png 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Oysa ki&nbsp;<a href=\"https:\/\/twitter.com\/cdixon?s=20&amp;t=-Gm5mJkHhRGAJMXfdOrcrg\">@cdixon&nbsp;<\/a>, 23 Eyl\u00fcl 2021 tarihinde \u201cWeb3 neden \u00f6nemlidir\u201d&nbsp; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131, ancak o zaman baz\u0131 konulara de\u011finilmemi\u015fti. Bu r\u00f6portaj\u0131nda ise Chris Dixon, Web3\u2019e y\u00f6neltilen ele\u015ftirilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131na de\u011findi. <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Demokrasi<\/li><li>Y\u00f6neti\u015fim&nbsp;<\/li><li>Topluluk<\/li><li>Ekonomik Model<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><em>Web3\u2019\u00fcn teknik detaylar\u0131n\u0131 merak ediyorsan\u0131z, @chriscantino taraf\u0131ndan kolay anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde \u00f6zetlenen&nbsp; <\/em><a href=\"https:\/\/twitter.com\/chriscantino\">\u201cWeb3\u2019\u00fcn<\/a> &nbsp;<em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131ya g\u00f6z atabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bitcoin, NFT, Metaverse gibi Web3 tan\u0131mlar\u0131n\u0131 duymak art\u0131k olduk\u00e7a yayg\u0131n. Ancak ger\u00e7ek \u015fu ki, Web3 \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 sunuyor. Bana sorarsan\u0131z, Web3; verilerinizi bizzat sizin y\u00f6netmenizi sa\u011flayan bir teknolojidir \u2013 bu y\u00f6n\u00fcyle de Web2 teknolojilerinde yer alan Facebook, Twitter ve di\u011fer sosyal medya platformlar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6nemde Web3 hakk\u0131nda pek \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde konu\u015fuluyor. Ancak ger\u00e7ekte bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu y\u00fczeysel kal\u0131yor. Yap\u0131n\u0131n as\u0131l g\u00fcc\u00fc, bir\u00e7ok ki\u015fi ve \u015firket taraf\u0131ndan yeterince takdir edilmiyor. Web3, blokzincir teknolojisini kullanarak dijital ekonomiyi k\u00f6kl\u00fc bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor ve kullan\u0131c\u0131lara verileri \u00fczerinde kontrol hakk\u0131 tan\u0131yor.   <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Chris Dixon\u2019\u0131n s\u00f6ylediklerine daha yak\u0131ndan bakal\u0131m:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Temelde Web3, kendi imparatorlu\u011funuzu kurabilece\u011finiz bir alan sunar.<\/p>\n\n\n\n<p>Web3\u2019te demokrasinin ne anlama geldi\u011fini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in bir \u00f6rnek payla\u015fay\u0131m: Diyelim ki Twitter bir anda ortadan kayboldu. Ne olurdu? H\u00e2l\u00e2 orada olur muydunuz? \u2013 Tabii ki hay\u0131r. Siz de kaybolursunuz ve takip\u00e7ilerinize, verilerinize vb. art\u0131k eri\u015femezsiniz.<br>Bu durumda, Twitter t\u00fcm verilerinizi kontrol eder; \u00fcstelik platformun ilk kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olsan\u0131z bile. \u0130\u015fte buna \u201cplatform merkezli\u201d sistem denir. (Web2)      <\/p>\n\n\n\n<p>Merkezi bir sistem, yani Web2, algoritmalar\u0131 istedi\u011fi zaman de\u011fi\u015ftirebilir demektir. Art\u0131k Web2, \u00e7ok da g\u00f6r\u00fc\u015fmedi\u011finiz eski bir arkada\u015f gibi geliyor kula\u011fa.<br>Web3\u2019e geldi\u011fimizde ise, dijital c\u00fczdan sayesinde verilerinizin kontrol\u00fc tamamen sizdedir. Kendi hesab\u0131n\u0131z\u0131 silmedik\u00e7e, platformlar sizi ortadan kald\u0131ramaz.   &nbsp;<strong>Art\u0131k merkeziyetsiz bir d\u00fcnyadas\u0131n\u0131z!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Web3\u2019te merkeziyetsizlik, demokrasiyi ifade eder. Yaratma, kontrol etme ve sahip olma g\u00fcc\u00fc sizdedir. <\/p>\n\n\n\n<p>NFT\u2019ler sayesinde kullan\u0131c\u0131lar veya i\u00e7erik \u00fcreticileri, bu dijital hizmetlerin bir par\u00e7as\u0131na sahip olabilir. NFT\u2019ler, Ethereum, Solana gibi Katman 1 (Layer 1) blokzincirleri \u00fczerinde olu\u015fturulur. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hadi Ethereum\u2019u d\u00fc\u015f\u00fcnelim:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ethereum, size tokenlara sahip olma ve yeni tokenlar olu\u015fturma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131r. Sahip oldu\u011funuz tokenlar, gizli \u015fifrenizle kontrol edilir ve bu kontrol tamamen size aittir. Ba\u015fka kimse m\u00fcdahale edemez.  <\/p>\n\n\n\n<p>Bu, son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir fikir \u00e7\u00fcnk\u00fc ister toplulu\u011fun bir \u00fcyesi olabilir, ister topluluk \u00fcyelerinin a\u011f\u0131 in\u015fa etmesine olanak tan\u0131yabilirsiniz. Toplulu\u011fun ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu b\u00fcy\u00fck de\u011fer, \u00fcyelerin projeler, fikirler vb. konular \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmas\u0131na ve kontrol mekanizmas\u0131na katk\u0131 sunmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Herkesin s\u00f6z sahibi oldu\u011fu bir y\u00f6netim bi\u00e7imi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu internet \u00fczerinde daha \u00f6nce var olmayan yepyeni bir yap\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi, NFT\u2019ler Ethereum \u00fczerinde olu\u015fturuluyor, de\u011fil mi? Peki, Ethereum nedir?<br>Dixon\u2019a g\u00f6re Ethereum, insanlar\u0131n uygulamalar geli\u015ftirebildi\u011fi bir bilgi i\u015flem (computing) platformudur.  &nbsp; Bir bak\u0131ma, bu bir\u2026&nbsp;\u201c<strong>Toplulu\u011fa ait bir bilgisayar.<\/strong>\u201d&nbsp; Ethereum, toplulu\u011fu \u00f6nceliklendirir; sistem topluluk taraf\u0131ndan i\u015fletilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.substack.com\/image\/fetch\/w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75527bf9-40c2-4395-ba01-89646f3a2783_1012x506.png\" alt=\"\"><\/figure>\n\n\n\n<p><a target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/cdn.substack.com\/image\/fetch\/f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep\/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F75527bf9-40c2-4395-ba01-89646f3a2783_1012x506.png\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Mevcut ekonomik model, Web3 ile birlikte sars\u0131lm\u0131\u015f durumda. Web3\u2019\u00fcn normu, m\u00fclkiyetin toplulu\u011fa ve kendi sistemlerini in\u015fa eden bireylere ait olmas\u0131d\u0131r. Yeni bir \u015fey yolda ve neredeyse kap\u0131da. Toplulu\u011fa katk\u0131 sunarak, yarat\u0131c\u0131 ekonomi de\u011feri her ge\u00e7en g\u00fcn daha da \u00f6nem kazan\u0131yor. Web3, NFT \u00fcretimi (minting) yoluyla herkesin bir yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yor.    <\/p>\n\n\n\n<p>XYZ\u2019i d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, akl\u0131m\u0131za genellikle platformda yarat\u0131c\u0131 olarak yer alan m\u00fczisyenler ya da m\u00fczik \u00fcreten ki\u015filer gelir. Temelde her g\u00fcn NFT koleksiyonlar\u0131 (drop) yap\u0131yorlar, \u015fimdilik para kazanmadan\u2026 Alb\u00fcmlerini, \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 ve sanat eserlerini buraya y\u00fckl\u00fcyorlar. Ba\u015fka bir medya y\u00fckleme ya da payla\u015fma alan\u0131 yok. Buras\u0131 sizin pazar yeriniz. Siz sahipleniyorsunuz, siz \u00fcretiyorsunuz, siz sat\u0131yorsunuz \u2014 yani merkeziyetsiz bir ekonomide, ekonomik durumunuzu kontrol eden tek ki\u015fi sizsiniz.    <\/p>\n\n\n\n<p>Size NFT m\u00fczik ekonomisine dair en g\u00fcncel \u00f6rneklerden birini vereyim: Kanye West, bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda yeni bir single duyurdu ve bu par\u00e7a, Spotify, Apple Music gibi Web2 platformlar\u0131nda eri\u015fime sunulmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n<p>Web3 taraf\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen dijital ekonomi hakk\u0131nda Kanye West \u015f\u00f6yle dedi:&nbsp;<strong>\u201cDonda 2 yaln\u0131zca kendi platformum olan Stem Player \u00fczerinden eri\u015filebilir olacak,\u201d &nbsp;<\/strong> diye yazd\u0131 22 Grammy \u00f6d\u00fcll\u00fc sanat\u00e7\u0131 Kanye West Instagram\u2019da. \u201cApple, Amazon, Spotify ya da YouTube\u2019da olmayacak.\u201d Bug\u00fcn m\u00fczik end\u00fcstrisinden elde edilen gelirin yaln\u0131zca %12\u2019si sanat\u00e7\u0131lara gidiyor.&nbsp;<strong>M\u00fczik bu bask\u0131c\u0131 sistemden kurtar\u0131lmal\u0131.&nbsp;<\/strong> Art\u0131k kontrol\u00fc ele alma ve kendi kurallar\u0131m\u0131z\u0131 koyma zaman\u0131.&nbsp; Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda Ye, Stem Player\u2019\u0131n\u0131 ilk kez tan\u0131tt\u0131. Yeezy Tech\u2019in elde ta\u015f\u0131nabilen dairesel cihaz\u0131 sayesinde kullan\u0131c\u0131lar, ister Kanye West\u2019in m\u00fczi\u011fini ister kendi par\u00e7alar\u0131n\u0131 ses katmanlar\u0131na (stem) ay\u0131rabiliyor. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u015fte bu y\u00fczden dostlar\u0131m, Yarat\u0131c\u0131 Ekonomi topluluk i\u00e7indir ve herkes bu sisteme kat\u0131labilir. Web3 sayesinde insanlar, kendi ekonomilerini demokratik bir \u015fekilde in\u015fa edebilirler. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umar\u0131m okumaktan keyif alm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015flerinizi benimle payla\u015f\u0131rsan\u0131z \u00e7ok sevinirim \u2014 bir sonraki blogda bunlar \u00fczerine konu\u015fmaya devam edece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\">\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>https:\/\/twitter.com\/cdixon\/status\/1442201621266534402?s=20&amp;t=-Gm5mJkHhRGAJMXfdOrcrg<\/li><li>https:\/\/twitter.com\/chriscantino\/status\/1486806250692087813?s=20&amp;t=-Gm5mJkHhRGAJMXfdOrcrg<\/li><li>https:\/\/www.marca.com\/en\/lifestyle\/music\/2022\/02\/23\/621682dee2704e175a8b457a.html<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chris Dixon son r\u00f6portaj\u0131nda, \u201c\u015firketler taraf\u0131ndan sahiplenilip i\u015fletilen de\u011fil, topluluklar taraf\u0131ndan sahiplenilip i\u015fletilecek yeni bir internet \u015firketleri \u00e7a\u011f\u0131\u201dndan s\u00f6z etti. Oysa ki&nbsp;@cdixon&nbsp;, 23 Eyl\u00fcl 2021 tarihinde \u201cWeb3 neden \u00f6nemlidir\u201d&nbsp; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131, ancak o zaman baz\u0131 konulara de\u011finilmemi\u015fti. Bu r\u00f6portaj\u0131nda ise Chris Dixon, Web3\u2019e y\u00f6neltilen ele\u015ftirilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131na de\u011findi. Demokrasi Y\u00f6neti\u015fim&nbsp; Topluluk Ekonomik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7153,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[137],"tags":[131,196,132,189,159],"ppma_author":[125],"class_list":["post-7152","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blok-zinciri","tag-blok-zinciri","tag-cdixon-tr","tag-kripto","tag-topluluk","tag-web3-tr"],"authors":[{"term_id":125,"user_id":1,"is_guest":0,"slug":"virconlegal","display_name":"virconlegal","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f3ec5d54b8792b25790cf55d797a6dce67ee1dc5500de97bf1aa1af483fb68a?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","first_name":"","last_name":"","user_url":"http:\/\/virconlegal.com\/blog","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7207,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7152\/revisions\/7207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7152"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/virconlegal.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}